Lekcja historii
Ujeścisko było wsią do 1973 roku – wtedy zostało przyłączone w granice administracyjne Gdańska. Początkiem przemiany Ujeściska (o pochodzeniu tej nazwy można przeczytać w felietonie Andrzeja Januszajtisa Od Mieścina do Ujeściska) z osady wiejskiej leżącej w granicach miasta w duże osiedle mieszkaniowe był rok 1981 kiedy to Spółdzielnia Mieszkaniowa Budowy Osiedla Społecznego (w skrócie SMBOS) rozpoczęla przy ulicy Łódzkiej budowę zespołu niskich budynków mieszkalnych nazwanego Osiedlem Społecznym (kilkanaście lat później SMBOS przemianowano na SM „Ujeścisko”). Mniej więcej w tym samym czasie rozpoczęła się także budowa osiedla domów szeregowych Stoczni Gdańskiej „Na stoku”. Szybki rozwój osiedli w tej części miasta rozpoczął się na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Przy dzisiejszej ulicy Piotrkowskiej rozpoczęła wówczas inwestować również SM „Szadółki” (powstała w 1989 roku) . Kilka lat późnej wokół wspomnianych wcześniej inwestycji swoje budowy rozpoczęły firmy deweloperskie.
…nieco wcześniej
Szóstego grudnia 1647 roku Rada Miasta Gdańska wydała zgodę na budowę świątyni we wsi Ujeścisko. W tamtym czasie teren ten należał do parafii ewangelickiej świętej Katarzyny. Budowę kościoła (najprawdopodobniej drewnianego) ukończono w 1663 roku. Powstanie kościoła umożliwiło odłączenie się od parafii świętej Katarzyny i powołanie własnej. Na początku XIX wieku obejmowała ona Migowo, Szadółki, Maćkowy, Łostowice, Krzyżowniki, Trzy Lipy, Emaus, Jankowo i Zakoniczyn.
W 1807 roku na terenie Ujeściska miała miejsce potyczka między oddziałami Napoleona a armią pruską.
Podczas walk w 1945 roku kościół został zniszczony przez ostrzał oddziałów wojsk sowieckich. Do dziś zachował się jedynie budynek dawnej plebanii (pochodzący z 1867 roku ), w którym obecnie mieści się przychodnia lekarska przy ulicy Warszawskiej.
cmentarz w Ujeścisku
Po zachodniej stronie ówczesnego kościoła utworzono cmentarz. Po II wojnie światowej terenu cmentarza nie zabezpieczono w żaden sposób, wskutek czego został on całkowicie zdewastowany. W 2002 roku resztki połamanych płyt nagrobnych umieszczono na pomniku – Cmentarzu Nieistniejących Cmentarzy. Dziś przy ulicy Cedrowej widać pozostalości cmentarza – kilkanaście leżących bezładnie ruin kamiennych grobów oraz fundamenty krypty. W 2006 roku jedyną zachowaną w całości płytę nagrobną (pochówek w latach 1831 oraz 1861) przeniesiono do Lapidarium na dawnym cmentarzu św. Mikołaja i Kaplicy Królewskiej. Część starego cmentarza zniszczono podczas modernizacji ulicy Cedrowej poprzez poprowadzenie chodnika oraz kanalizacji.
terytorium dziś
Obecnie Ujeścisko obejmuje swoim zasięgiem osiedla (zobacz mapę):
- tzw. Stare Ujeścisko
(ulice: Białostocka, Cedrowa, Kielecka, Lubelska, Warszawska), - SM „Ujeścisko”,
- SM „Szadółki”,
- Osiedle „Za słoneczną bramą”,
- Osiedle „Wilanowska”,
- Osiedle „Pogodne”,
- Osiedle domów szeregowych „Na Stoku”,
- Osiedle „Piastów”,
- Osiedle GTBS.
- część SM „Zakoniczyn”
- Osiedle „Słoneczne Wzgórza”
Źródła: wikipedia.org, rzygacz.webd.pl, opracowanie własne.